تحریک الکتریکی و انقباضی
در فیزیوتراپی، تحریکات الکتریکی و انقباضی به عنوان روشهای درمانی برای تسکین درد، بهبود عملکرد عضلات، تسریع بهبودی آسیبهای بافتی و تحریک فرآیندهای ترمیمی استفاده میشوند. این درمانها معمولاً از طریق دستگاههای مختلف که جریان الکتریکی کنترلشده را به بدن منتقل میکنند، انجام میشود.
انواع تحریکات الکتریکی و انقباضی:
- TENS (Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation) – تحریک عصبی از طریق پوست:
- مکانیزم عمل: دستگاه TENS از جریان الکتریکی با فرکانس پایین برای تحریک اعصاب پوست استفاده میکند تا درد را کاهش دهد. این دستگاه میتواند باعث آزاد شدن آندورفینها (مسکنهای طبیعی بدن) شده و از طریق مسدود کردن سیگنالهای درد به مغز، اثرات تسکینی ایجاد کند.
- موارد کاربرد: درمان دردهای حاد و مزمن مانند درد کمر، درد گردن، درد مفاصل و دردهای پس از جراحی.
- EMS (Electrical Muscle Stimulation) – تحریک عضلانی الکتریکی:
- مکانیزم عمل: این دستگاه از جریان الکتریکی برای تحریک عضلات استفاده میکند تا انقباضات عضلانی ایجاد کند. این انقباضات به تقویت و بازتوانی عضلات کمک میکنند، به ویژه در شرایطی که بیمار قادر به انجام تمرینات ورزشی نباشد.
- موارد کاربرد: بهبود ضعف عضلانی، جلوگیری از آتروفی عضلانی (کاهش حجم عضلات)، کمک به بازتوانی عضلات پس از جراحی یا آسیب.
- IFC (Interferential Current Therapy) – تحریک با جریانهای متداخل:
- مکانیزم عمل: دستگاههای IFC دو جریان الکتریکی با فرکانسهای مختلف تولید میکنند که در داخل بدن با هم تداخل میکنند و به ایجاد موجهای الکتریکی با شدت بالا کمک میکنند. این تحریکات به عمق بافت نفوذ میکنند و اثرات تسکینی و ضد التهابی ایجاد میکنند.
- موارد کاربرد: کاهش دردهای مزمن، التهاب، بهبود گردش خون و تسریع فرآیندهای ترمیم بافتها.
- FES (Functional Electrical Stimulation) – تحریک الکتریکی عملکردی:
- مکانیزم عمل: FES از جریان الکتریکی برای تحریک عضلات بهطور کنترلشده در شرایطی که عضله به دلیل آسیب یا بیماری قادر به حرکت نیست، استفاده میکند. این تحریک معمولاً در افراد دچار فلج یا ناتوانی حرکتی برای بازگرداندن عملکرد عضلات به کار میرود.
- موارد کاربرد: بهبود عملکرد عضلات در بیماران دچار سکته مغزی، آسیب نخاعی، فلج، و یا مشکلات عصبی.
- Russian Stimulation – تحریک روسی:
- مکانیزم عمل: تحریک روسی از یک جریان متناوب با فرکانس خاص (2,500 هرتز) برای تحریک عضلات استفاده میکند. این تحریک باعث انقباضات عضلانی با شدت بالا میشود و در درمان ضعف عضلانی بسیار مؤثر است.
- موارد کاربرد: تقویت عضلات ضعیف، بهبود حجم و قدرت عضلات، افزایش بازده تمرینات ورزشی و استفاده در آسیبهای عضلانی.
- Microcurrent Therapy – تحریک میکروجریان:
- مکانیزم عمل: این درمان با استفاده از جریانهای الکتریکی بسیار ضعیف (میکروجریانها) به فرآیندهای سلولی بدن کمک میکند. این تحریک به عمق بافت نفوذ نمیکند اما بر ترمیم سلولی و افزایش فعالیت آنزیمها تأثیر دارد.
- موارد کاربرد: تسریع فرآیندهای ترمیم بافتها، کاهش التهاب و درد، بهبود زخمها و جراحتهای نرم.
- HVPC (High Volt Pulsed Current) – تحریک جریان پالس ولتاژ بالا:
- مکانیزم عمل: HVPC از پالسهای کوتاه و سریع جریان ولتاژ بالا برای تحریک عضلات و تسکین درد استفاده میکند. این نوع درمان به عمق بافتها نفوذ کرده و با تحریک سیستم عصبی و عضلانی اثرات ضد درد ایجاد میکند.
- موارد کاربرد: درمان دردهای حاد و مزمن، تسکین التهاب و تحریک فرآیندهای ترمیمی.


نتیجهگیری:
استفاده از تحریکات الکتریکی و انقباضی در فیزیوتراپی میتواند به تسکین درد، تقویت عضلات، کاهش التهاب و بهبود حرکت و عملکرد عضلات کمک کند. بسته به نوع مشکل و نیاز بیمار، انواع مختلف تحریکات الکتریکی میتوانند برای درمان آسیبها و اختلالات عضلانی-اسکلتی مفید باشند.
برای دریافت مشاوره تخصصی و شروع درمان، هماکنون میتوانید با ما تماس بگیرید یا از طریق وبسایت وقت ویزیت خود را رزرو کنید.
